Mae’r rhan hon o’r wefan yn darparu gwybodaeth anghymleth am yr Archif ac Amgueddfa’r Post Brydeining (y BPMA). Am mwy o wybodaeth, ewch i’r wefan Saesneg.

Gwybodaeth amdanyn Ni

Bu gwasanaethau post Prydain yn cynorthwyo i ffurfio’r byd modern. Mae’r BPMA yn gwarchod y cofnodion gweledol, ysgrifenedig a ffisegol dros gyfnod o fwy na 400 mlynedd o ddatblygiad y post.

Mae’r BPMA yn gyfuniad o Amgueddfa ac Archif:

• Mae Archif y Post Brenhinol yn cofnodi pedair canrif o'r gwasanaeth post ym Mhrydain
• Mae Storfa'r Amgueddfa Bost Brydeing yn llawn o eitemau anhygoel trwy arddangos eitemau ffisegol sy’n gysylltiedig a hanes y system gyfathrebu ym Mhrydain a ledled y byd

Rydym yn adnodd o bwysigrwydd rhyngwladol ar gyfer hanes cymdeithasol  a hanes y system bost yn Mhrydain.

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i About Us.

Cysylltu â Ni

Mae’r Archif wedi’i lleoli yn Freeling House yn Llundain, lle mae prif swyddfa’r BPMA. Mae Storfa’r Amgueddfa wedi’i leoli yn Debden, Essex.

Archif a phrif swyddfa’r BPMA

• Cyfeiriad: Freeling House      
  Phoenix Place
  LLUNDAIN
  WC1X 0DL
• E-bost: info@postalheritage.org.uk
• Ffôn: +44 (0)20 7239 2570
• Ffacs: +44 (0)20 7239 2576
• Minicom: +44 (0)20 7239 2572

Golyga a detailed leoliad fap 'ma.

I gynllunio eich taith I’r archif, ewch I wefan Transport For London yma: Transport for London Journey Planner.

Ymweld a’r archif

Mae’n syniad da i gysylltu a ni cyn ymweld a’r archif er mwyn i ni gwirio os oes gennym deunydd a fydd o ddefnydd i chi.  Yn aml, nid oes angen gwneud apwyntiad cyn ymweld a’r achif.  Cofiwch ddod a ddogfen identiti er mwyn i ni ddarparu cerdyn darllenydd i chi.

Mae’r archif ar agor o Ddydd Llyn i Ddydd Gwener, ac ar rhai Dyddiau Sadwrn dwry’r flwyddyn.

Odiaeth Dyddiau Llyn, 10.00yb-5.00yh

Dydd Mawrth-Dydd Gwener, 10.00yb-5.00yh

Dydd Iau, 10.00yb-7.00yh

Rhai Dyddiau Sadwrn (ewch yma I weld y dyddiadau)

Rydym ar gau ar bob wyliau banc, ac rydym yn cau yn agos at wyliau’r Nadolig bob blwyddyn er mwyn gwirio’r stoc.

Ewch I’r adran ymwelwyr (fersiwn Saesneg) am mwy o wybodaeth.

Ymweld â Storfa’r Amgueddfa

Gallwch hefyd ymweld â Storfa'r Amgueddfa’r Post Brydeinig. Nid yw’r Storfa ar agor bob dydd. Mae’r storfa ar agor i’r cyhoedd ond ar brynhawniau, nosweithiau a phenwythnosau penodol. I gael gwybod mwy am y digwyddiadau hyn, ewch i Events.

Y Casgliad Archif

Mae cofnodion hanesyddol Grŵp y Post Brenhinol ccc yn ymwneud â hanfodion bywyd beunyddiol y tu hwnt i ddosbarthu’r post. Cedwir yr holl agweddau ar hanes unigryw’r sefydliad hwn, o gofnodion cyflogaeth i gelfwaith stampiau, yn Archif y Post Brenhinol, sef un o’r archifau busnes hynaf yn y byd.

Am y bu Swyddfa'r Post yn un o adrannau’r Llywodraeth am flynyddoedd lawer, mae’r archif yn Archifdy Cyhoeddus. Mae’r BPMA yn dal i gasglu a gwarchod cofnodion Grŵp y Post Brenhinol hyd heddiw.

Er mwyn defnyddio’r Archif bydd rhaid i chi ymweld â’r Ystafell Chwilio yn Freeling House yn Llundain. Rydym yn cynnig gwasanaeth syml ar gyfer ymchwilio i hanes teulu pan gawn ymholiadau penodol.

Cofnodion Cymru

Mae gwasanaeth y post, fel un o adrannau’r Llywodraeth a nawr fel cwmni sy’n eiddo i’r Llywodraeth, wastad wedi ymwneud â’r iaith Gymraeg. Mae yna lawer o ffeiliau yn Archif y Post Brenhinol sy’n berthynol i Gymru a’r iaith Gymraeg. Gallwch ddefnyddio ein Catalog Ar-lein i chwilio am bynciau penodol. Dyma ddetholiad o ffeiliau i roi syniad i chi am y math o ddeunydd sydd gennym:

POST 10/30
Adroddiad arolwg o’r ffyrdd post drwy Dde Cymru, 1825

POST 10/315
Papurau yn berthynol i hanes a datblygiad gwasanaeth Bws y Post mewn ardaloedd gwledig yng Nghymru

POST 118
Ffotograffau sy’n berthynol i Ogledd Cymru, yn benodol POST 118/43-49

POST 121/486
Materion Cymreig: memorandwm gan y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol yn ymofyn hysbysiad ynglŷn â phynciau a fyddai’n debygol o greu helynt yng Nghymru; adroddiad Llywodraeth 1953-1965

POST 122/1057
Llythyrau wedi eu cyfeirio yn Gymraeg: cyhoeddi rhestr o enwau Cymraeg. Rhan 1, 1896-1948

POST 122/1058
Llythyrau wedi eu cyfeirio yn Gymraeg: cyhoeddi rhestr o enwau Cymraeg. Rhan 2 (diwedd), 1948-1958

POST 122/1156
Adroddiad Gweithgor ar yr iaith Gymraeg: y defnydd posibl o ffurflenni, 1959

POST 122/56
Cymdeithas Gwrandawyr Cymru: derbyniad diwifr yng Nghymru; gwrthod talu am drwydded; gofyn am donfeddi clir ar gyfer darllediadau radio Cymraeg: erlyn aelodau am beidio â thalu am drwydded; cyfarwyddyd ar gyfer dadl Materion Cymreig 1955-56

POST 122/932
Gwasanaeth Ateb Busnes: Defnyddio’r iaith Gymraeg: cwestiynau Seneddol a thoriadau papur newydd, 1958-1959

POST 122/968
Penodi siaradwyr Cymraeg yng Nghymru: llenwi swyddi Swyddogion Post a Thelegraff â chanran o siaradwyr Cymraeg, 1954-56

POST 33/3619C
Ymdriniaeth o'r Gymraeg gan Gysylltwyr Ffôn: cwynion gan Genedlaetholwyr Cymreig, 1932-1938

POST 33/5065
Yr Eisteddfod Genedlaethol: trefniadau post a thelathrebu, 1920-1933

POST 33/599A
Gorchmynion Rheilffordd Ucheldir Cymru a Lein Fach Ffestiniog, 1922: diogelu buddiannau Swyddfa'r Post, c1922

Mae Grŵp y Post Brenhinol ccc wedi ymrwymo i ddarparu gwasanaethau dwyieithog yng Nghymru. Gallwch ddarganfod rhagor am bolisi iaith Gymraeg y Post Brenhinol.

Casgliad yr Amgueddfa

Mae casgliad  amgueddfa’r BPMA o bwysigrwydd cenedlaethol a rhyngwladol. Mae mor gyfoethog ac amrywiol â hanes y gwasanaeth post a gynrychiolir ganddi.

Mae’r casgliad yn cynnwys eitemau o bob maint, o'r bychan - stampiau law, labeli a chyrn ffôn – i’r mawr iawn – ein Cerbydau Swyddfa'r Post Symudol a cherbyd rheilffordd Swyddfa'r Post Teithiol. Mae hefyd yn cynnwys deunydd papur nad yw’n rhan o’r Archif Gyhoeddus, h.y. mae’n berthynol i’r gwasanaeth post ond heb ei greu gan Grŵp y Post Brenhinol – megis taflenni caneuon a chardiau post.

Mae mwy a mwy o gasgliad yr amgueddfa bellach mewn catalog ar-lein. Yn aml bydd eitemau yn cael eu harddangos mewn arddangosfeydd ar-lein gan y BPMA, ac yn cael eu dangos mewn amgueddfeydd eraill o gwmpas y DG (gallwch weld y lleoliadau yn ein Map Digwyddiadau).